Top

18

የአዳማ ከተማ የ193 ሚ. ብር የውሃ አቅርቦት ፕሮጀክት ይፈራረማል

Saturday 9th of August 2014 11:35:29 AM  |  Admas Trade and Economy

            በኦሮሚያ ክልል በምዕራብ ሸዋ ዞን የምትገኘውን የባኮ ከተማ በ9 ወር ጊዜ ውስጥ የንፁህ መጠጥ ውሃ ተጠቃሚ ያደረገው “ሚና ወተርስ”፤ በውሃ እጥረት የምትታማውን የአዳማ ከተማን የውሃ ችግር ለመፍታት ከኦሮሚያ ውሃ ማዕድንና ኢነርጂ ልማት ቢሮ ጋር በዛሬው እለት የ193 ሚሊዮን ብር ፕሮጀክት ይፈራረማል፡፡
ከ30 ሺህ በላይ ህዝብ እንደሚኖርባት በሚነገርላት በባኮ ከተማ የ27 ሚሊዮን ብር የውሃ ማጣራት ፕሮጀክት ከ4 ወር በፊት ተጠናቆ የንፁህ ውሃ አቅርቦት ማግኘት ተጠቃሚ መሆን የጀመረች ቢሆንም በሃገራችን የመጀመሪያው ነው የተባለው ይህ አዲስ የውሃ ማጣራት ቴክኖሎጂ በይፋ የተመረቀው ባለፈው ማክሰኞ  ነበር፡፡
ፕሮጀክቱ በአይነቱ የተለየ “ኮንቴነራይዝድ ትሪትመንት ፕላንት” ግንባታ ሲሆን ሁሉም የውሃ ማጣራት ሂደቶች ተጀምረው የሚጠናቀቁት በአንድ ኮንቴነር ውስጥ በተገጠሙ ማሽኖች ነው፡፡ ይሄም የግንባታ ወጪንም ሆነ ጊዜ እንደሚቆጥብ የ “ሚና ወተርስ” የምስራቅ አፍሪካ  ሥራ አስኪያጅ አቶ መንግስቱ ጌታነህ ተናግረዋል፡፡
የባኮ ፕሮጀክትን በ6 ወር ጊዜ ውስጥ ለማጠናቀቅ ቢታቀድም እቃዎችን ወደ ሃገር ውስጥ ከማስገባት ጋር በተያያዘ መጓተት 9 ወር ሊፈጅ መቻሉን የጠቆሙት ስራ አስኪያጁ፤ በሌላው ዓለም በስፋት የሚሰራበት ይሄ ቴክኖሎጂ በአጭር ጊዜና በቀላል ወጪ 50 ሺህ የሚደርስ ህዝብን የውሃ ተጠቃሚ የሚደርግ ነው ብለዋል፡፡ በሃገራችን የወንዝ ውሃን ለንፁህ የመጠጥ ውሃ አገልግሎት ለማዋል የሚገነቡት የውሃ ማጣሪያ ጣቢያዎች ከ3-6 ዓመት እንደሚወስዱ አቶ መንግስቱ አስታውሰዋል፡፡
ኩባንያው አዲሱን የውሃ ማጣሪያ ቴክኖሎጂ በኢትዮጵያ ተግባራዊ ለማድረግ ከ3 ዓመት በፊት የኢንቨስትመንት ፈቃድ አውጥቶ በውሃ ማጣራት ስራ ፕሮጀክት ላይ መሰማራቱን የጠቆሙት ሥራ አስኪያጁ፤ የመጀመሪያ ማሳያ የሆነው የባኮ ፕሮጀክት በየቀኑ 2400 ሜትሪክ ኪዩብ የተጣራ ውሃ እያመነጨ ለመጠጥ ያቀርባል ብለዋል። ኩባንያው በተጓዳኝ የበጎ አድራጎት ስራዎችን እንደሚሰራ ገልፀው፤ በወንጂ ከተማ በየቀኑ 500 ሜትር ኪዩብ ውሃ እያጣራ ለከተማው የሚያቀርብ የማጣሪያ ጣቢያ የበጎ አድራጎት ሥራው አካል ሆኖ በነፃ እየተከናወነ ነው ብለዋል፡፡ የባኮው ፕሮጀክት ግን ከኦሮሚያ ውሃ ማዕድንና ኢነርጂ ቢሮ ጋር በተፈፀመ የ27 ሚሊዮን ብር ስምምነት መከናወኑን ገልፀዋል። ሥራ አስኪያጁ አክለውም፤ ፕሮጀክቱ እስከ 50 ዓመት እንዲያገለግል ታስቦ የተከወነ ነው ብለዋል፡፡  “ሚና ወተርስ” በዛሬው ዕለት የአዳማ ከተማ የውሃ አቅርቦትን በእጥፍ ለማሳደግ የሚያስችል ፕሮጀክት በ18 ወራት ውስጥ ለማጠናቀቅ ከኦሮሚያ ውሃ ማዕድንና ኢነርጂ ቢሮ ጋር የ193ሚ. ብር ስምምነት የሚፈራረም ሲሆን ፕሮጀክቱ ሲጠናቀቅ በቀን 22ሺህ ሜትሪክ ኪዩብ የሆነውን የከተማዋን የውሃ አቅርቦት ወደ 44 ሺህ ሜትሪክ ኪዩብ ያደርሰዋል ተብሎ ይጠበቃል፡፡

18

“አደገኛ አጥር” እና አደጋው

Saturday 9th of August 2014 11:34:48 AM  |  Admas Trade and Economy

           በገጠር ገበሬው መኖርያ ቤቱን በእሾህ ያጥራል፡፡ በከተማ ደግሞ አጥር ከማጠር በተጨማሪ ቤት ጠባቂ ውሻ በማሳደግ፣ “ሃይለኛ ውሻ አለ” የሚሉ ማስጠንቀቂያዎች ተለጥፎ ማየት የተለመደ ነው፡፡ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ግን እንዲህ ያለው ማስጠንቀቂያ “አደገኛ አጥር” በሚል እየተተካ የመጣ ይመስላል፡፡ ቀድሞ በጥቂት ግለሰቦችና ድርጅቶች እንዲሁም ኤምባሲዎች ጥቅም ላይ ይውል የነበረው የኤሌክትሪክ አጥር አሁን በብዛት ጥቅም ላይ መዋል ጀምሯል፡፡
“ኔምቴክ”  መቀመጫውን በደቡብ አፍሪካ ያደረገ፣ በ54 የተለያዩ የዓለም አገራት የኤሌክትሪክ አጥር በመስራት የሚታወቅ ዓለምአቀፍ ድርጅት ነው። ሚስተር ዲክ ኢራስመስ፤ በዚህ ድርጅት ውስጥ በኤክስፐርቶች ማናጀርነት ይሰራሉ። በቅርቡ በአዲስ አበባ በኤሌክትሪክ አጥር አተካከልና አጠቃቀም ዙሪያ በተዘጋጀ ስልጠና ላይ የኤሌክትሪክ አጥሮችን ወጪ በሚቆጥብና የላቀ ውጤት በሚያስገኝ ሁኔታ እንዴት መጠቀም  እንደሚቻል አሰልጥነዋል፡፡ ላለፉት 25 ዓመታት በዘርፉ ሲሰራ የቆየው “ኔምቴክ”፤ በተለያዩ የአፍሪካ አገሮች ተመሳሳይ ስልጠናዎችን በመስጠት ይታወቃል። በነገራችን ላይ ድርጅቱ ከሚሰራባቸው የዓለም አካባቢዎች አብዛኞቹ የሚገኙት በአፍሪካ ውስጥ ነው፡፡ ለዚህ ምክንያቱ ደግሞ ከወንጀሎች መበራከት ጋር የተያያዘ እንደሆነ ዲክ ኢራስመስ ይናገራሉ፡፡
ኢራስመስ በኤሌክትሪክ አጥር አጠቃቀም ዙሪያ፣ ስለአደገኛነቱና በኢትዮጵያ ስላለው ሁኔታ እንደሚከተለው አስረድተዋል፡፡
የኤሌክትሪክ አጥሮች አጠቃቀም
የኤሌክትሪክ አጥሮች ውጤታማ እንዲሆኑ ከተፈለገ በመጀመሪያ በደንብ መተከል አለባቸው። የኤሌክትሪክ አጥሮች የሚተከሉት ሰውን ለመግደል አይደለም፡፡ ሌሎች ጉዳቶችንም ማድረስ የለባቸውም፡፡
ደቡብ አፍሪካ በአለም ላይ በርካታ ወንጀሎች ከሚፈፀምባቸው የአለማችን ክፍሎች አንዷ ናት። በአገሪቱ በሚፈፀሙ የተለያዩ ወንጀሎች ብዙ ሰዎች ንብረታቸውንና ህይወታቸውን ያጣሉ። የተለያዩ ወገኖች በኤሌክትሪክ አጥር አስፈላጊነት ላይ ጥያቄዎችን ቢያነሱም በወንጀሎች መበራከት የተነሳ፣ የኤሌክትሪክ አጥር ተጠቃሚዎች ቁጥር በእጅጉ እየጨመረ መጥቷል፡፡ የኤሌክትሪክ አጥር፤ ዝርፊያን ለመከላከልና ደህንነትን ለማረጋገጥ አስተማማኝ ብቃት አለው፡፡ በወጪም አንፃር ቢሆን የተጋነነ አይደለም፡፡
የኤሌክትሪክ አጥርን እኔ “ስሪ ዲ” ነው የምለው። “ዲተር”፣ “ዲቴክት እና “ዲሌይ” ማድረግ ነው ስራው፡፡ በመጀመሪያ አንድ ሰው አጥሩ ላይ ያለውን ማስጠንቀቂያ ሲያይ ወደዚያ እንዳይጠጋ ምልክት ይሰጠዋል፡፡ ያን አልፎ የሰው አጥር መንካት ሲጀምር “ዲቴክት” በማድረግ ገፍትሮ ይጥለዋል፡፡ በዚህም ግለሰቦች ወይም ቡድኖች ሊፈፅሙ ያሰቡትን ወንጀል እንዳይፈፅሙ በማዘግየትና ድምፅ በማሰማት  ሰዎች በንብረታቸው ወይም በህይወታቸው ላይ ሊፈፀም ከታቀደ አደጋ ይጠብቃቸዋል፡፡ ከዚህ ባለፈ ግን የኤሌክትሪክ አጥሮች በሰው ህይወት ላይ የሞት አደጋ ማድረስ የለባቸውም፡፡
የማይሰሩ የኤሌክትሪክ አጥሮች
በመስክ ስልጠናው የታዘብኳቸው ስህተቶች አሉ፡፡ በተለይ የኤሌክትሪክ አጥሮቹ በትክክል አለመተከል ዋነኛው ነው፡፡ አጥሩን ያስተከሉ ሰዎች መስራት አለመስራቱን ስለማያረጋግጡ አጥሩ ቢኖርም ላይሰራ ይችላል፡፡ ዋናው ስህተት በሽቦውና በኤሌክትሪኩ መካከል ያለው ልዩነት ሰፊ መሆኑ ነው፡፡ ይሄ ደግሞ ወንጀል ለሚፈፅሙ ሰዎች ምቹ ሁኔታን ይፈጥራል፡፡  እንዲህ ሲሆን ከኪሳራውም ባሻገር ሰዎች ለዘረፋና በህይወት ላይ ለሚቃጣ አደጋ ይጋለጣሉ፡፡
ሌላው አጥሩ ላይ ሌሎች ነገሮች ተሰቅለው የሚታዩበት ሁኔታ መኖሩ ነው፡፡ የሆኑ ብረቶች ተቀላቅለው ያየሁባቸው ቦታዎች አሉ፡፡ ዛፍና አትክልቶች ከአጥሩ ጋር ይቀላቀላሉ፡፡ እነዚህ ነገሮች የኤሌክትሪክ አጥሩ በተገቢው መንገድ አገልግሎት እንዳይሰጥ እንቅፋት ይሆናሉ፡፡ በስልጠናው ወቅት የኤሌክትሪክ አጥር የሚተክሉ ሰዎች በተገቢው መንገድ እንዲተክሉ በንድፈ ሃሳብና በተግባር የታገዘ ስልጠና ሰጥተናቸዋል፡፡ ከቤት ውበት ጋር በተያያዘም አተካከሉ ላይ የሚደረጉ ጥንቃቄዎች ተዳስሰዋል፡፡
አጥሩን ሊነካ የሚሞክር ሁሉ ወንጀለኛ ነው ብሎ ለመደምደም አስቸጋሪ ስለሚሆን፣ ይህ አጥር በተተከለበት ቦታ ሁሉ በግልፅ ሥፍራ የማስጠንቀቂያ ማስታወቂያ መለጠፍ ግዴታ ነው። ይሄ በደቡብ አፍሪካ በህግ ተደንግጐ የተቀመጠ ጉዳይ ነው፡፡ ይህንን አጥር የሚተክሉ ሰዎች ተገቢ ስልጠና ያገኙ መሆን እንዳለባቸው ህጉ ይደነግጋል፡፡ ባለቤቱ ሰው የማይገድልና የጥራት ደረጃውን ያሟላ ምርት መሆኑን ማረጋገጥ እንዳለበት ተቀምጧል፡፡ ማስጠንቀቂያውን ያላዩ ሰዎች አጥሩን ቢነኩ እንኳን ገፍትሮ ይጥላቸዋል እንጂ አይገድላቸውም፡፡  
በዚህ አጥር እንስሳትም ቢሆኑ መጐዳት የለባቸውም፡፡ በኤሌክትሪክ አጥሩ ጉዳት የሚደርስባቸው በማንኛውም ኤሌክትሪክ ሊጎዱ የሚችሉ እንደ  ሸረሪትና እባብ አይነት እንስሶች ብቻ ናቸው፡፡ ወፎች የሚቆሙት  ብረቶቹ ላይ ስለሆነ ጉዳት አይደርስባቸውም፡፡
አፍሪካ ውስጥ ብቻ ሳይሆን በብዙ ቦታዎች እንደ ስዊድን፣ አውስትራሊያና ኔዘርላንድስ ባሉ አገራትም የኤሌክትሪክ አጥሮች ብዙ ህይወቶችንና የንብረት ጉዳቶችን ታድገዋል፡፡
አጥሮቹ መብራት በሌለበት ጊዜ የባትሪ መጠባበቂያ ስላላቸው ስራቸውን አያቋርጡም፡፡ እኔ እንዳየሁትና ከሌሎች ቦታዎች ጋር እንዳነፃፀርኩት፣  አዲስ አበባ ያለው የመብራት ሀይል አቅርቦት እምብዛም የከፋ አይደለም፡፡
ኬኒያ፣ ናይጄሪያና፣ ጋና በመሳሰሉት አገራት የሀይል አቅርቦቱ እጅግ አስቸጋሪ ነው፡፡ ተከታታይ የሀይል አቅርቦት በማይኖርባቸው ጊዜያት ወይም ቦታዎች ሶላር እንጠቀማለን፡፡
አዲሱ የ“ደህንነት” ኩባንያ
አቶ ሳምሶን ገብረስላሴ፤ የ“ሳሜክ ኢንጂነሪንግ” ባለቤትና ስራ አስኪያጅ ናቸው፡፡ በቅርቡ በ ደህንነት እና አደጋ መከላከል ስራ ላይ የተሰማራ አዲስ ድርጅት በአዲስ አበባ ከፍተዋል፡፡  “ሳሜክ ኢንጂነሪንግ ለንደን የሚገኘው የ “ሳሜክ” ኩባንያ እህት ድርጅት ነው፡፡ የደህንነት እና የአደጋ መከላከያ እቃዎችን ከውጪ በማስመጣት፣ በኢትዮጵያ በዚህ ስራ ላይ ለተሰማሩ ድርጅቶች ያቀርባል፡፡ እነዚህ ድርጅቶቹ መሳሪያዎቹን ከመግጠማቸው በፊት ስልጠናዎች በመስጠት ጥራቱን የጠበቀ ሥራ እንዲሰሩ ያግዛል፡፡ የ“ኔምቴክ” ስልጠናም የዚሁ አካል ነው፡፡ የ“ሳሜክ ኢንጂነሪንግ” ባለቤት አቶ ሳምሶን ገ/ሥላሴ፤ በኢትዮጵያ ስላለው የኤሌክትሪክ አጥሮች ተሞክሮአቸውን እንዲህ ይገልፁታል፡፡
“እኛ አገር ያለው ችግር አጥሩ  በብዛት የሚተከለው በልምድ ነው፡፡ ከዚህ በፊት የሚጠቀሙት ኤምባሲዎችና ትልልቅ መስሪያ ቤቶች ነበሩ፤ አሁን ግን ወንጀል እየተበራከተ ሲመጣ በመኖሪያ ቤቶች በስፋት እየተገጠመ ነው፡፡ አጥሩ መስራት አለመስራቱ የሚታወቀው ሌባ ያን አጥር ነክቶ ገፍትሮ ሲጥለው ነው፤ ተከላው በትክክል ስለማይከናወን ውጤታማነቱ አጠያያቂ ነበር። የሚገጥሙት ሠራተኞች መስራት አለመስራቱን ለማወቅ በቂ ስልጠናም ሆነ ማረጋገጫ መሳሪያዎች አልነበራቸውም፡፡
ከዚህ በፊት የተገጠሙትን ስናይ፤ መስመሩ የተላቀቀ፣ የተቆራረጠ፣ በቂ የኤሌክትሪክ ሀይል የሌለው ሁሉ አጋጥሞናል፡፡ ወደፊት ተከታታይ ስልጠናዎች ይኖራሉ፤ የሚተክሉት ሰዎች ብቃት ያላቸው እንዲሆኑና በአገራችን መንግስት የኤሌክትሪክ አጥር ህግ እንዲያወጣ ግፊት እናደርጋለን፡፡”
እስከዚያው ግን የኤሌክትሪክ አጥር ባለበት ሥፍራ ሁሉ ይሄንኑ የሚገልጽ ማስታወቂያ በግልፅ በሚታይ ቦታ ላይ መሰቀል እንዳለበት ባለሙያዎቹ በአጽንኦት ይናገራሉ፡፡

18

ኢምፔሪያል ሆቴልን የገነቡት የንግድና የሥነፅሁፍ ሰው

Saturday 2nd of August 2014 11:49:05 AM  |  Admas Trade and Economy

የአንደኛ ደረጃ ትምህርታቸውን በአሰበ ተፈሪ ያጠናቀቁት አቶ አስፋው ተፈራ፤ ወደ አዲስ አበባ መጥተው በሊሴ ገብረማርያም፣ በኮልፌ የእደ ጥበብ አዳሪ ትምህርት ቤት፣ በተግባረ ዕድና በመምህራን ማሰልጠኛ ተቋም የተማሩ ሲሆን ከዚያም በደብረብርሃን ኃይለማርያም ማሞ ትምህርት ቤት የመምህርነት ሥራ እንደ ጀመሩ “እኔ ማን ነኝ?” በሚለው መፅሃፋቸው ላይ አስፍረዋል፡፡
ለአንድ ዓመት በመምህርነት ካገለገሉ በኋላ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ ገብተው መማር የጀመሩ ሲሆን ከትምህርታቸው ጎን ለጎን በአርበኞች ትምህርት ቤት አስተምረዋል፡፡ ወደ እንግሊዝ አቅንተውም ትምህርታቸውን ቀጥለዋል፡፡
በተለያዩ ትምህርት ቤቶች በመምህርነት፣ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ የጥናትና ምርምር ክፍል በሕዝብ አስተዳደር ዘርፍ፣ በተባበሩት መንግስታት በሚደገፈው ዩኔስኮ በሕዝብ አስተዳደር የምርምርና ጥናት ክፍል፣ በባህር ኃይል ወደብ አስተዳደር መስሪያ ቤት፣ ሌጎስ በሚገኘው የኢትዮጵያ ኤምባሲ በጸሐፊነት ያገለገሉት አቶ አስፋው፤ ከዚያ በኋላ የመንግስት ኃላፊነታቸውን በመተው የጽሕፈት መሳሪያ መሸጫ መደብር በመክፈት ስኬታማ የንግድ ሥራ ማከናወናቸውን በፅሁፋቸው ገልፀዋል፡፡
“የንግድ ጽንሰ ሐሳብ በውስጤ የተፈጠረው በተወለድኩበት ገጠር ነው፡፡ አባቴ የራሴ የሆነ መሬት ሰጥቶኝ አርስ ነበር፡፡ በመጀመሪያው አዝመራ ሶስት ኩንታል እህል አገኘሁ፡፡ እህሉን ገበያ ወስጄ በመሸጥ ለራሴ ልብስ ገዛሁ፡፡ ለአባቴ እጀ ጠባብና ነጠላ ገዛሁ፡፡ ተደንቆ ተደስቶ መረቀኝ፡፡ ፍየልና ዶሮዎችም ገዛልኝ፡፡ ይህ ገጠመኝ ለመጀመሪያ ጊዜ ገበያንና ከገበያ የሚገኘውን ጥቅም አሳውቆኛል” የሚሉት አቶ አስፋው፤ በግል የንግድ ሥራቸው የተለያዩ ፈተናዎችን ቢጋፈጡም ከጊዜ ወደ ጊዜ ቢዝነሳቸው እያደገ መሄዱን ያወሳሉ፡፡
በ1958 ዓ.ም የኢትዮጵያ ንግድ ምክር ቤት ሕንፃ ምድር ቤትን በመከራየት ቼምበር ማተሚያ ቤትን አቋቁመዋል፡፡ “ወደ ማተሚያ የገፋፋኝ የተለያዩ ምክንያቶች አሉ፡፡ የመጀመሪያው ስነ ጽሑፍ መውደዴ ነው፡፡ ሌላው በለንደን ትምህርቴን ስከታተል በትርፍ ጊዜዬ ዩናይትድ ፕሬስ በተባለ ድርጅት እሠራ ነበር። ሌጎስ በነበርኩበት ጊዜ ኢትዮጵያ ኤምባሲ አጠገብ የነበረው ራብዌይ ፕሪንተርስ ተጨማሪ ተጽእኖ እንዳሳደረብኝ እገምታለሁ፡፡ “Africa’s March to Unity” የተባለው መጽሐፌ የታተመው በዚሁ ማተሚያ ቤት ነው፡፡ እነዚህ ሁሉ ወደ ህትመት ሙያ እንዳቀረቡኝ እገምታለሁ” ሲሉ ፅፈዋል፡፡
ሥራቸው እያደገ ሲመጣ መሬት ገዝተው ለማተሚያ ቤት የሚሆን ሕንፃ ገነቡ፤ ቼምበር ማተሚያ ቤትም ከኢትዮጵያ ንግድ ምክር ቤት ወጥቶ ወደ አዲሱ ሕንፃ ተዛወረ፡፡ በደርግ ዘመን የገጠማቸውን ችግር በመሸሽ ወደ ጅቡቲ ተሰደው ነበር፡፡ እዚያም በግል ሥራ መንቀሳቀስ ቀጠሉ። በወቅቱም ወደ ኬኒያ፣ ኡጋንዳ፣ ታንዛኒያ፣ ማልታና አሜሪካ ተጉዘዋል፡፡ በጅቡቲ ሆቴል ለመክፈት አቅደው ሳለ ነው ኮሎኔል መንግስቱ ኃይለማርያም ጅቡቲን በጎበኙበት ወቅት እዚያ የሚኖሩ ኢትዮጵያዊያንን ሰብስበው “የፖሊሲ ለውጥ ስላደረግን አገራችሁ መጥታችሁ አልሙ” የሚል ጥሪ ያቀረቡት፡፡ አቶ አስፋው ተፈራም ወደ አገራቸው በመመለስ ገርጂ አካባቢ ኢምፔሪያል ሆቴልን አስገነቡ፡፡
እኒህ ሰው “እኔ ማን ነኝ?” የተሰኘውና የህይወት ታሪካቸውን የሚያትተው መፅሃፋቸውን ጨምሮ የታሪክ፣ የልቦለድ፣ የግጥም፣ የጠቅላላ ዕውቀት… በአጠቃላይ 14 መፃሕፍትን በአማርኛና በእንግሊዝኛ ቋንቋዎች አሳትመዋል፡፡ በ1977 ዓ.ም “ዶን ኪሾቴ” በሚል ርዕስ ተርጉመው ባሳተሙት መጽሐፍ የትርጉም ባለቤትነት ክስ ተመርስቶባቸው ከብዙ ውጣ ውረድ በኋላ መቋጨቱን የሚያስታውሱት አቶ አስፋው፤ ይሄም በሕይወታቸው ከገጠሟቸው ፈተናዎች አንዱ እንደሆነ ጠቅሰዋል፡፡
በ1974 ዓ.ም “የኢትዮጵያ ደራሲያን አንድነት ማህበር” ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባል፤ የኢትዮጵያ መፅሐፍ ቅዱስ ማህበር አባልና ፕሬዚዳንትም ሆነው አገልግለዋል፡፡
አቶ አስፋው በሚያዚያ 1922 ዓ.ም ሐረር ውስጥ ነው የተወለዱት፡፡ በ75 ዓመታቸው የህይወት ታሪካቸውን የሚያትት “እኔ ማን ነኝ?” የተሰኘ መፅሃፍ ለንባብ አብቅተዋል፡፡ ደራሲና የንግድ ባለሙያ የሆኑት አቶ አስፋው ተፈራ ታሪካቸውን በመፅሃፍ ለማዘጋጀት ሰበብ የሆናቸው የልጆቻቸው ጉትጎታ እንደሆነ ይናገራሉ፡፡
ሰው ራሱን ሆኖ ለመኖር ባለመቻሉና በተፈጥሮ የታደለውን የተሰጥኦ ድንበር ዘሎ በማለፉ ምክንያት ለበርካታ ግለሰባዊ፣ ማህበረሰባዊ፣ አገራዊና ዓለም አቀፋዊ ቀውሶች መፈጠር ምክንያት ሆኗል በማለት የሚጀምሩት አቶ አስፋው፤ ራስን ማወቅ ብዙ ጥረት የሚይጠይቅ ከባድ ነገር እንደሆነ በመጽሐፋቸው ያስረዳሉ፡፡
በሰው ልጅ ተፈጥሮ ላይ ጥናት ያደረጉ የስነ ልቦና ምሁራን፤ ጠባይና ፍላጎቱን በስድስት ከፍለው መድበውታል ይላሉ ደራሲው፡፡ ከተጨባጭ ነገር ይልቅ በንድፈ ሀሳብ ላይ የሚያተኩሩ ሰዎች፤ ህልምና ፍላጎታቸውን ለማሳካት ገንዘብ ማጠራቀም ላይ ትኩረት የሚያደርጉ የምጣኔ ሀብት ሰዎች፤ ለውበት ቅድሚያ የሚሰጡ ተፈጥሮ አድናቂ ሰዎች፤ በማህበራዊ አገልግሎት ላይ የሚያተኩሩ የማህበራዊ ጥናት ሰዎች፤ ችግሮች ሁሉ በብቁ አመራር ይወገዳሉ ብለው የሚያምኑ የፖለቲካ ሰዎች፤ እምነትና ተስፋቸውን በፈጣሪ ላይ አድርገው የሚንቀሳቀሱ የሃይማኖት ሰዎች በማለትም ይዘረዝሯቸዋል፡፡
በዚህች ምድር ላይ ለ75 ዓመታት ከኖሩ በኋላ “ራስን መመርመርና ማጥናት ከምንም በላይ ከባድና አስቸጋሪ ሆኖ አግኝቼዋለሁ” የሚሉት ደራሲው፤ “ስለ እኔ የማውቀው ነገር ብዙና የተሟላ ሲመስለኝ ቢኖርም ራሴን ለመግለጽ ስሞክር ግን ስለራሴ ምንም እንደማላውቅ ተረዳሁ” ይላሉ፡፡
በ1953 ዓ.ም ከመሰረቱት ትዳር ሶስት ወንድና ሁለት ሴት ልጆችን አፍርተዋል፡፡ እዚህ ደረጃ በመድረሳቸው ፈጣሪያቸውን የሚያመሰግኑት እኚህ የንግድ ባለሙያና ፀሐፊ፤ “እኔ ማን ነኝ?” ለሚለው ጥያቄያቸው ራሳቸው መልስ ይሰጣሉ - በ283 ገፆችና በ20 ምዕራፎች ተቀንብቦ በተሰናዳው የህይወት ታሪክ መፃህፋቸው፡፡    

18

“ቱሪዝም ማለት ለእኔ ፍቅር ነው”

Saturday 19th of July 2014 12:30:41 PM  |  Admas Trade and Economy

“ባለሀገሩ አስጐብኚ ድርጅት” አባት አርበኞችን ወደ ታላቁ ህዳሴ ግድብ ወስዶ ለማስጐብኘት እየተንቀሳቀሰ ነው
“ግድቡን ጠዋት ጐብኝቼ ማታ ብሞት ገነት እንደምገባ እርግጠኛ ነኝ” - አባት አርበኛ
ትክክለኛ ስሙ ተሾመ አየለ ቢሆንም ብዙዎች “ባለሀገሩ” በሚል ስያሜው የበለጠ ያውቁታል፡፡ ዘወትር በሚለብሰው ባህላዊ ልብስና በሚያጎፍረው ፀጉሩ ይታወቃል። በድምፃዊ ቴዎድሮስ ካሳሁን (ቴዲ አፍሮ) “ጥቁር ሰው” የሙዚቃ ቪዲዮ ላይ የባልቻ አባነፍሶን ገፀ-ባህሪ ወክሎ በመጫወት ብዙዎችን አስደምሟል። “ባላገሩ” የተሰኘ የአገር ውስጥ አስጐብኚ  ድርጅት ከፍቶ በመስራት ላይም ይገኛል። በቅርቡ በቶቶት ሆቴል በተዘጋጀ የባህል ልብሶች የመልበስ ውድድር ከተሸላሚዎቹ አንዱ ሆኗል - ወጣት ተሾመ አየለ፡፡
ባለፈው ማክሰኞ ለጋዜጠኞች በሰጠው መግለጫ፤ 50 ለሚሆኑ አርበኞች የታላቁን ህዳሴ ግድብ ለማስጎብኘት ማቀዱን ተናግሯል፡፡
የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ ናፍቆት ዮሴፍ በቱሪዝም፣ በሥራ ተመክሮውና በህይወቱ ዙርያ አነጋግራዋለች፡፡

ባላገር ነኝ፤ ንግግር አልችልም ስትል ሰምቼ ነበር፡፡ ትውልድና እድገትህ የት ነው?
ትውልድና እድገቴ በሰሜን ሸዋ አካባቢ፣ ደብረ ብርሃን ዙሪያ፣ ወረዳ በዞ የሚባል ቀበሌ ውስጥ ነው።
እንዴት ወደ አዲስ አበባ መጣህ? የትምህርትህስ ሁኔታ ምን ይመስላል?
ትምህርቴን የተማርኩት እስከ 10ኛ ክፍል ነው። ነገር ግን አሁን በምሰራበት የቱሪዝም ሙያ ዙሪያ የተለያዩ የቱሪዝም ስልጠናዎችን ወስጃለሁ፡፡ አዲስ አበባ ከገባሁ ወደ 12 ዓመት ሆኖኛል፡፡ አዲስ አበባ መጥቼ ስራ የጀመርኩት በጣም አነስተኛ በሚባል ደሞዝ ነበር፡፡
አነስተኛ ስትል ስንት ብር ነው? ስራውስ ምን ነበር?
ደሞዙ በወር 35 ብር ሲሆን ስራው ዘበኝነት ነበር። ማታ ዘበኝነት እሰራለሁ፤ ቀን ቀን ደግሞ የጉልበት ስራ፣ ሸክም እየተሸከምኩ  መንጃ ፍቃድ ለማውጣት ገንዘብ እቆጥብ ነበር፡፡ ቁርስ በልቼ ከሆነ ምሳ ወይም እራት በመዝለል ነበር ገንዘብ የምቆጥበው፡፡ ያንን ካላደረግሁ ትልቅ ቦታ እንደማልደርስ አውቅ ነበር። ህይወት እንደጠበቅኩት ባለመሆኑ እንጂ አዲስ አበባ የመጣሁት ለመስራት ሳይሆን ለመማር ነበር፡፡ በተለያዩ ምክንያቶች ግን መማር አልቻልኩም፡፡
መንጃ ፍቃዱን አወጣህ?
የእግዚአብሄር ፈቃድ ተጨምሮበት እኔም ታግዬ መንጃ ፈቃዴን አወጣሁ፡፡ በቢጂአይ ኢትዮጵያ በቢራ ጫኝ እና አውራጅነት ተቀጥሬ እሰራ ነበር። በኋላ ላይ መንጃ ፈቃድ ስለነበረኝ  በሹፍርና ተቀጠርኩ፡፡ ከዚያ የሽያጭ ባለሙያ ሆንኩኝ፡፡
ለምንድነው ብዙ ሰዎች “ባላገሩ” እያሉ የሚጠሩህ?
ስራዬን በአግባቡ ስለምሰራ አለቆቼ ይወዱኝ ነበር፡፡ ታዲያ አብረውኝ የሚሰሩት ባልደረቦቼ “ይሄ ቆምጬ ባላገር እኮ እኛን አሳጣን” ይላሉ፡፡ በዚያው ባላገር እያሉ መጣራት ጀመሩ፡፡ እኔም አልከፋኝም። እውነትም ባላገር ነኝ፡፡ ባላገር ማለት አገር ያለው ማለት ነው፡፡ “ትናንትና ከእረኝነት መጥቶ ዛሬ እኛን በለጠን፤ ይሄ ባላገር ዶሮ ጠባቂ” ይሉኝ ነበር።  ባላገር ማለት ወግ ማእረግን አክብሮ የሚኖር፤ የሚታረስ ቦታ፣ የሚኖርበት ስፍራ፣ የሚከበርበት ባህልና ትውፊት ያለው ማለት ስለሆነ፣ ባላገርነቴን ተቀብዬው ኮርቼበት እኖራለሁ፡፡ በአጠቃላይ ባላገር ማለት በእርሻ አገሩን አልምቶ፣ አገሩን የሚመግብ የአገር ዋልታ ማለት ነው፡፡
እንዴት ነው ወደ ቱሪዝም ዘርፍ ልትገባ የቻልከው? “ባላገሩ አስጎብኚ” ድርጅትን እንዴትና መቼ አቋቋምክ?
ወደ ቱሪዝም ሥራ ለመግባት አጋጣሚው የተፈጠረልኝ በ1997 ዓ.ም መጨረሻ ላይ ነው፡፡ የአፍሪካ ህብረት ጉባኤ በተካሄደበት ወቅት የዘመዴን መኪና የሊቢያ ኤምባሲ ተከራይቶት ሰለነበር እሱ ላይ እሰራ ነበር፡፡ በወቅቱ እኔ የማውቃቸው የእንግሊዝኛ ቃላት ቢቆጠሩ 15 አይሞሉም ነበር፡፡
እስከ 10ኛ ክፍል ተምረህ የለም እንዴ? እንዴት 15 አይሞሉም፤ ቢያንስ 150 እንኳን መሆን ነበረባቸው …
(ሳ….ቅ) ያው ትምህርት አቋርጠሽ ለረጅም ጊዜ ሌላ ስራ ስትሰሪም ይረሳል እኮ! የሆኖ ሆኖ እዚያ ስሰራ የቱር ባለቤቶች ሸራተን አገኙኝ፡፡ መኪናውንም ወደዱት፤ መከራየት ጀመሩ፡፡ ያለኝን የስራ ፍቅር፣ ትህትናዬን ያዩ የኤፍኬ አስጎብኚ ድርጅት ባለቤት አቶ ፍቅረሥላሴ፤ “ለቱሪዝም የሚመጥን ባህሪ ስላለህ ከዚህ ሥራ ባትወጣ ጥሩ ነው” የሚል ምክር ሰጡኝ። ከዚያም በራሳቸው ድርጅት ስልጠና ሰጥተውኝ፣ ባዶ መኪና ይዤ፣ ቱሪስቶች ተከትዬ እየሄድኩ ልምድ እንዳዳብር ካደረጉኝ በኋላ፣ ብቃቴን አረጋግጠው ከእሳቸው ጋር ለረጅም ጊዜ ሰራሁ፡፡ ከዚያም ለውጥ ስለሚያስፈልግ በሌላ ድርጅት ውስጥ ተቀጠርኩ። ከሁለት ዓመት በፊት ደግሞ “ባላገሩ አስጎብኚ” በሚል የአገር ውስጥ ጎብኚዎች ላይ ትኩረት ያደረገ የራሴን ድርጅት ለመክፈት በቃሁ፡፡
በምን ያህል በጀት ነው ድርጅትህን የከፈትከው?
ምንም ገንዘብ አልነበረኝም!! በሶስትና አራት ድርጅቶች ተቀጥሬ የቱር ስራ ስሰራ የቆጠብኩት ገንዘብ አልነበረኝም፡፡ በነገራችን ላይ ቱሪዝም ማለት ለእኔ ፍቅር ነው፤ ህይወትሽን ሰጥተሸ ልትሰሪው የሚገባ ስራ ነው፡፡ ገጠር ውስጥ እንግዳ ሲመጣ ጎንበስ ቀና ብለሽ፣ እግር አጥበሽ፣ ቤት ያፈራውን አቅርበሽ፣ ፊትሽን በፈገግታ አድምቀሽ ነው የምትቀበይው፡፡ ይሄ ቱሪዝም የሚፈልገው ትክክለኛ ባህሪ ነው፡፡ ይህ ባህሪ ደግሞ በትምህርት ሳይሆን በአስተዳደግና ካደግሽበት ማህበረሰብ የምትወርሺው ነው፡፡ በዲግሪ በማስተርስ ይመጣል ብዬ አላስብም፡፡ የሆነ ሆኖ ብር ያላጠራቀምኩበት ዋና ምክንያት፣ ልናስጎበኝ ስንሄድ የምወስዳቸው እንግዶች ቢታመሙ፣ አንድ ነገር ቢደርስባቸው በቅርብ ለመገኘት ስል እነሱ የሚያርፉበት ውድ ሆቴል  ስለማድርና አበሌን ለሆቴልና ለምግብ ከፍዬ ባዶ እጄን ወደ ቤቴ ስለምመለስ ነበር፡፡
ታዲያ አስጎብኚ ድርጅትን ያህል ትልቅ ተቋም በምን ካፒታል ከፈትክ?
በመጨረሻ ላይ የሰራሁበት ድርጅት አንድ መኪና ተበላሽቶብኝ ከስራ ስቀነስ፣ በባንክ ሂሳቤ የነበረኝ ገንዘብ 1842 ብር ብቻ ነበር፡፡ ይህን ብር ይዤ ነው “ባለሀገሩ አስጎብኚ” ድርጅትን የከፈትኩት፡፡ ከተቋቋመ ሁለት አመቱ ነው፤ ስራውን አውቀዋለሁ፤ ፍቅር የሆነ ስራ ነው፤ ስራውን ስትሰሪ ሆቴሎች ታውቂያለሽ፤ ብዙ ግንኙነት ትፈጥሪያለሽ፤ ስለዚህ በዱቤ መስራት ይቻላል። ብድርም ታገኚያለሽ፡፡ ለስራዬ ስኬት ባለቤቴ፣ እህቶቼና አጎቴ ትልቅ አስተዋፅኦ አድርገውልኛል፡፡ ገንዘብ አበድረውኛል፡፡ አዲ ብድርና ቁጠባም ወደ 300 ሺህ ብር ገደማ አበድሮኛል፡፡ አምስት ቋሚና 18 ገደማ የኮሚሽን ሰራተኞች አሉት፤ ድርጅቱ፡፡ ትኩረት ያደረግነው ሎካል ቱሪዝም (የአገር ውስጥ ጐብኚዎች) ላይ ነው፡፡ በአገራችን አገርን የመጎብኘት ባህላችን ደካማ በመሆኑ ሳዝን ኖሬያለሁ፡፡ አሁን ግን ትኩረት ያደረግነው ዜጎች ስለአገራቸው በደንብ እንዲያውቁና እንዲጎበኙ ማድረጉ ላይ ነው። ኢትዮጵያን ለነጭ ጎብኚዎች ትተን መቀመጥ የለብንም፡፡ እነሱም አጠራቅመው እንጂ ተርፏቸው አይደለም የሚጐበኙት፡፡
በአሁኑ ወቅት አንድ ሰው ሁለት ማኪያቶ የሚጠጣ ከሆነ አንድ እየጠጣ፣ የተወሰነ መንገድ በእግሩ በመሄድ የትራንስፖርት ወጪውን ቀንሶ፣ በቀን አስር ብር፣ በወር 300 ብር፣ በአመት 3600 ብር በመቆጠብ፣ በጋራ ሰብሰብ ብሎ አገርን የመጎብኘት ልምድ እንዲያዳብር ግንዛቤ የማስጨበጥ ሥራ እየሰራን ነው፡፡
በሁለት አመት ውስጥ ምን ያህል የአገር ውስጥ ጎብኚዎችን አስተናግዳችኋል?
ባለፈው አመት 1ሺህ ዘጠኝ መቶ ጐብኚዎችን አስተናግደናል፡፡ ዘንድሮም ተቀራራቢ ቁጥር ያላቸው የአገር ውስጥ ጎብኚዎች ያስተናገድን ሲሆን አሁን የውጭ ጎብኚዎችንም ማስተናገድ ጀምረናል። ግንኙነቶችን እየፈጠርን ነው፡፡ ፍላጎት እያሳዩ ያሉ ጎብኚዎች አሉ፡፡ ሶስት ጥሩ ጥሩ የጉዞ መኪኖችም አሉን፡፡
ወደ አለባበስህ እንምጣ፡፡ 365 ቀናት የአገር ባህል ልብስ ነው የምትለብሰው፡፡ ፀጉርህን እንደ አርበኞች አጎፍረህ በማበጠርም ትታወቃለህ፡፡ መቼ ነው የጀመርከው?
ተወልጄ ያደግሁት ገጠር እንደመሆኑ፣ አዲስ አበባ እስክመጣ በባህል ልብስ ነው ያደግሁት፡፡ አዲስ አበባ ከመጣሁ በኋላ አጎቴና እህቶቼ የገዙልኝ ዘመናዊ የፈረንጅ ልብስ ከሰውነቴ ጋር ሊዋሀድ አልቻለም፡፡ ሱፍ ለብሼ አየሁት፤ አልተስማማኝም፣ ጂንስ ለበስኩኝ፤ መራመድ አልቻልኩም፡፡ ስለዚህ ለእኔ የተፈጠረ አይደለም አልኩና ወደ አሳደገኝ ቁምጣዬ ተመለስኩኝ፡፡ ከተወለድኩ ጀምሮ እስካሁን በአገሬ ባህል ልብስ ነው የምዋበው፤ የፈረንጅ ልብስ ለብሼ አላውቅም፤ የመልበስ ፍላጎትም የለኝም፡፡
አርበኞችን ወደ ታላቁ የህዳሴ ግድብ ወስዶ የማስጎብኘት ሀሳብ የተጠነሰሰው እንዴት ነው?
እንደሚታወቀው ኢትዮጵያ ከአፍሪካ አገራት ብቸኛዋ ቅኝ ያልተገዛች አገር ናት፡፡ በዚህም እንኮራለን፡፡ ለዚህ ኩራታችን ዋነኛ ባለውለታዎች ደግሞ የኢትዮጵያ ጀግኖች አርበኞች ናቸው፡፡ ለዚህ ኩራት፣ ነፃነትና ክብር ህይወት አልፏል፤ ደም ፈስሷል፤ አጥንት ተከስክሷል፡፡ በአንድ አጋጣሚ አንድ አባት አርበኛ ያገኙኝና “አሁን 94 አመት ሆኖኛል፤ በተለያየ ጊዜ የነበሩ ትውልዶች የተለያየ ገድል ሰርተው አልፈዋል፤ ይሄኛው ትውልድ ደግሞ የዘላለም ቁጭቴ የነበረውን የአባይን ግድብ እየገነባ ነው፡፡ እኔ ግድቡን ጠዋት ጎብኝቼ ማታ ወይም
በነጋታው ብሞት ቀጥታ ገነት እንደምገባ እርግጠኛ ነኝ፤ እህ የእኔ ልጅ፤ ይህን ብታደርግ አንተንም መርቄህ አልፋለሁ” አሉኝ፡፡ ጉዳዩን ከስራ ባልደረቦቼ ጋር ተመካክረንበት፡፡ ለምን በመኪና የምንችለውን ያህል ወስደን አናስጎበኛቸውም የሚል ሀሳብ ላይ ደረስን፡፡ ከዚያም ከጥንታዊት ኢትዮጵያ ጀግኖች አርበኞች ማህበር ጋር ተነጋገርን፤ ሀሳቡ ጥሩ ነው በሚል ድጋፍ ሰጡን፡፡ መጀመሪያ በኛ ደርጅት የሚሳካ መስሎን ነበር፡፡ በትንሹና በህፃኑ ድርጅታችን የምንሰራው ከሆነ ግንጥል ይሆናል በሚል፣ ጉዳዩ አገራዊ ይዘት እንዲኖረው ለማድረግ ወሰንን፡፡
በመግለጫው ላይ እንደተባለው ወደ 77 ያህል ተጓዦች ይሳተፋሉ፤ በጀቱም ወደ አንድ ሚሊዮን ብር የሚጠጋ ነው፡፡ በእርግጠኛነት የሚሳካ ዕቅድ ይመስልሃል?
እኛ እንዲሳካ የሚቻለውን ሁሉ እናደርጋለን። በሄሊኮፕተር ወስደን ብንመልሳቸው መልካም ነው። ይሄ እንግልትን ይቀንሳል፡፡ ምክንያቱም ትንሹ እድሜ የሚባለው 85 ዓመት ነው፡፡
ሁሉም ከዚያ በላይ እስከ 96 ዓመት እድሜ ያላቸው ናቸው፡፡ እነዚህ አባቶች ዶክተርና ነርሶች አብረዋቸው የሚጓዙ ቢሆንም እንግልቱን መቀነስ አለብን፡፡ በአንድ ቀን ግድቡን ጐብኝተው በዚያው ቀን ቢመለሱ ይሻላል፡፡ ለዚህም ሄሊኮፕተር የምንከራይበትን አሊያም በነፃ የምናገኝበትን መንገድ እየፈለግን ነው፡፡
እስካሁን ድጋፍ ለማድረግ ፈቃዳቸውን ያሳዩ ድርጅቶች አሉ?
ለኢትዮጵያ አየር መንገድና ለመከላከያ ሚኒስቴር ደብዳቤ ፅፈን ተስፋ ሰጪ ነገሮችን አይተናል፡፡ የትኛውም ኢትዮጵያዊ ካለው ላይ ቀንሶ በመስጠት፣ የአርበኞችን ምኞት እውን ያደርግልናል የሚል ተስፋ አለን፡፡ የአባቶች ወደ አባይ መሄድ፣ እዚያ በበረሀ ግድቡን በፅናት  የሚሰሩ ኢትዮጵያዊያንን ሞራል ይገነባል፡፡ አባቶችም ምርቃት ይሰጣሉ። አባቶች ከጉብኝት በኋላ አዲስ አበባ ተመልሰው ምስክርነት ሲሰጡ ህዝቡ ለግድቡ ብር የማዋጣት ፍላጎቱ ይጨምራል፡፡ የአንዳንድ “አማርኛ ተናጋሪ ግብፃዊያንንም” አንገት ያስደፋል፡፡ እስከ መጪው መስከረም ሶስት ድረስ የጉብኝት ጉዞው በትክክል እንደሚሳካ እምነቴ ነው፡፡ እስካሁን በእጃችን የገባ ገንዘብ የለም፡፡ ግን ይሳካል፡፡
በመግለጫህ ላይ 77 ተጓዦች በጉብኝቱ እንደሚካተቱ ገልፀሃል፡፡ እነማን ናቸው?
50 አርበኞች፣ 16 የተለያዩ ሚዲያ ጋዜጠኞች፣ 6 ከአባቶች የአደራ ቃል የሚረከቡ የመንግስት ባለስልጣናት፣ አንድ ዶክተርና አንድ ነርስ፣ ሁለት አዝማሪዎች፣ ሁለት አስተባባሪዎች፣ በድምሩ 77 ተጓዦችን ያካትታል፡፡

18

43 ሚ ብር የፈጀው ሆምላንድ ኢንተርናሽናል ሆቴል ዛሬ በባህር ዳር ይመረቃል

Saturday 19th of July 2014 12:26:13 PM  |  Admas Trade and Economy

የቱሪስት መዳረሻ በሆነችው ባህርዳር ከተማ በ43 ሚ. ብር የተገነባው ሆምላንድ ኢንተርናሽናል ሆቴል ዛሬ እንደሚመረቅ የሆቴሉ ባለቤትና ስራ አስኪያጅ አቶ ሙሉጌታ ቢያዝን ለአዲስ አድማስ አስታወቁ፡፡
ሆምላንድ ሆቴል ከ2004 ዓ.ም ጀምሮ በሶስት ኮከብ ደረጃ አገልግሎት ሲሰጥ መቆየቱን የተናገሩት ባለቤቱ፤ በከፍተኛ ወጪ የማስፋፊያ ስራ እንደተሰራና ወደ አምስት ኮከብ እንዳደገ አስታውቀዋል፡፡ ሆቴሉ 73 ደረጃቸውን የጠበቁ አራት ደረጃ ያላቸው የመኝታ ክፍሎች፣ ከ30-450 ሰዎችን የማስተናገድ አቅም ያላቸው የመሰብሰቢያ አዳራሾች፣ ባርና ሬስቶራንቶች፣ ሰፊ የመኪና ማቆሚያ፣ የሳውና፣ የስቲም ባዝና የማሳጅ አገልግሎቶችን ያሟላ ሲሆን ደረጃውን የጠበቀ የመዋኛ ገንዳውም በቅርቡ ግንባታው ተጠናቆ አገልግሎት እንደሚሰጥ አቶ ሙሉጌታ ተናግረዋል፡፡
ባለአምስት ኮከቡ ሆምላንድ ኢንተርናሽናል ሆቴል፤ ለ153 የአካባቢው ነዋሪዎች የስራ እድል መክፈቱን የተናገሩት ባለቤቱ፤ በኮንፈረንስ ቱሪዝም ቀልብ እየሳበች ላለችው የባህርዳር ከተማ ተጨማሪ ድምቀት እንደሆነም ተናግረዋል፡፡
ሆቴሉ ዛሬ ረፋድ ላይ የክልልና የፌደራል ባለስልጣናት፣ በቱሪዝም ላይ የተሰማሩ ባለድርሻ አካላት፣ ባለሀብቶችና ጥሪ የተደረገላቸው እንግዶች በተገኙበት በድምቀት እንደሚመረቅ ለማወቅ ተችሏል፡፡

18

ጎንደር ዩኒቨርሲቲ የቀድሞ ተማሪዎቹን የሚያሰባስብ ፅ/ቤት ሊከፍት ነው

Saturday 12th of July 2014 12:30:59 PM  |  Admas Trade and Economy

የቀድሞ ተማሪዎቹን የሚያሰባስብ ፅ/ቤት ሊከፍት ነው
ዩኒቨርሲቲው እስከዛሬ ከ40 ሺህ በላይ ተማሪዎችን አስመርቋል
622 መምህራን መኖርያ ቤት ተገንብቶላቸዋል

ዩኒቨርሲቲው እስከዛሬ ከ40 ሺህ በላይ ተማሪዎችን አስመርቋል
622 መምህራን መኖርያ ቤት ተገንብቶላቸዋል

የተመሰረተበትን 60ኛ ዓመት ያከበረው ጎንደር ዩኒቨርሲቲ፤ ከ35ሺህ የቀድሞ ምሩቃኖቹ መካከል ከ500 በላይ የሚሆኑትን በድጋሚ ያስመረቀ ሲሆን የቀድሞ ተማሪዎችን የሚያሰባስብ ጽ/ቤትም ይከፈታል ተብሏል፡፡
ዩኒቨርሲቲው 60ኛ ዓመቱን ምክንያት በማድረግ በተለያዩ የስራ መስኮች ተሰማርተው የሚገኙ 1ሺህ ያህል የቀድሞ ምሩቃኖቹን በልዩ ስነ-ስርአት በድጋሚ ለማስመረቅ ጠርቶ የነበረ ሲሆን ከግማሽ በላይ የሚሆኑ ተገኝተው የስነ-ስርአቱ ታዳሚ ሆነዋል፡፡ የቀድሞ ተማሪዎችን በድጋሚ ለማስመረቅ ያስፈለገበትን ምክንያት ያስረዱት የዩኒቨርሲቲው ፕሬዚዳንት ፕ/ር መንገሻ አድማሱ፤ “እውቀት የቀሰሙበት ዩኒቨርሲቲ ምን ደረጃ ላይ እንደደረሰ እንዲያውቁትና ለዩኒቨርሲቲያቸው የተቻላቸውን አስተዋፅኦ እንዲያበረክቱ ለማድረግ ነው” ብለዋል፡፡ በቀጣይም ስለቀድሞ ተመራቂዎችና ከዩኒቨርሲቲው ተመርቀው በስራ ላይ ስላሉት ምሩቃኖች ሙሉ መረጃ አሠባስቦ በመያዝ፣ ተማሪዎቹ ምን ደረጃ ላይ እንደደረሱ ክትትል የሚያደርግ ጽ/ቤት ለማቋቋም ዩኒቨርሲቲው ማቀዱን ፕሬዚዳንቱ ገልፀዋል፡፡
“ዩኒቨርሲቲውን ከአፍሪካ ቀዳሚዎች ተርታ ለማሰለፍ እየሰራን ነው ያሉት ፕሬዚዳንቱ፤ ለውጭ ሃገር ዜጎች ባመቻቸው የትምህርት እድልም ከጅቡቲና ከሶማሊያ 25 የህክምና ተማሪዎችን ተቀብሎ 17 ያህሉን ለመጀመሪያ ጊዜ ባለፈው ቅዳሜ በተካሄደው የምረቃ ፕሮግራም ላይ አስመርቋል፡፡ ዩኒቨርሲቲው በቀጣይም ከደቡብ ሱዳን ተማሪዎችን ተቀብሎ ለማሰልጠን እቅድ መያዙን ፕሬዚዳንቱ አክለው ገልፀዋል፡፡
ዩኒቨርሲቲው በትምህርት ጥራቱ በተለያዩ ጊዜያት በተሰጡት ደረጃዎች በኢትዮጵያ ካሉት በ2ኛ እና 3ኛ ደረጃ ላይ የተቀመጠ ቢሆንም የመማር ማስተማር ሂደቱም ሆነ የትምህርት ጥራቱ ውጤታማ ነው ብለን እናምናለን ያሉት ፕሬዚዳንቱ፤ ከሌላው ዩኒቨርሲቲ በተለየ የመምህራኖች በዩኒቨርሲቲው ተረጋግቶ መቆየት ሂደቱን ውጤታማ አድርጎታል ብለዋል፡፡ አስተዳደሩም የመምህራኑን ምቾት ለመጠበቅ ሲል በ220 ሚሊዮን ብር ገደማ እዚያው ጐንደር ከተማ አዘዞ አካባቢ ባለ 31 ብሎክ ህንፃዎችን አስገንብቶ ለ622 መምህራን የመኖሪያ ቤቶችን በቅርቡ እንደሚያስረክብ ፕሬዚዳንቱ አስታውቀዋል፡፡
የዩኒቨርሲቲው መምህራን ከዩኒቨርሲቲው ከሚያገኙት ደመወዝ ባሻገር እዚያው ጎንደር ከተማ ሃኪሞቹ የራሳቸውን ክሊኒክና የተለያዩ ስራዎችን በትርፍ ጊዜያቸው መስራታቸው ለመምህራኑ ገቢ ማደግ አስተዋፅኦ እንዳለው የጠቀሱት ፕሬዚዳንቱ፤ ዩኒቨርሲቲው መምህራኑ በተጓዳኝ ገቢ የሚያገኙበትን የስራ መስክ እንዲፈጥሩ ያበረታታል ብለዋል፡፡
የዩኒቨርሲቲው ግቢ ለመማር ማስተማሩ ሂደት የተመቻቸ እንዲሆን የተለያዩ የአካባቢ ጥበቃ እና የመናፈሻ ስራዎች ከመሰራታቸው ባሻገር በግቢው ላይ የዋይ ፋይ ኢንተርኔት አገልግሎት በማንኛውም ቦታ እንዲገኝ ተደርጓል ብለዋል ፕሬዚዳንቱ፡፡
በዘንድሮው አመት በተለያዩ የትምህርት መስኮች የተመረቁትን 4135 ተማሪዎችን ጨምሮ ዩኒቨርሲቲው በ60 ዓመት ጉዞው ወደ 40 ሺህ ተማሪዎችን ያስመረቀ ሲሆን ከጤና ኮሌጅነት ተነስቶ በአሁን ሰዓት ዘጠኝ ፋኩልቲዎች፣ ኮሌጆች እና ት/ቤቶች አሉት ተብሏል፡፡ 60ኛ ዓመቱን ለማክበር 8 ሚሊዮን ብር ገደማ እንዳወጣ የጠቆሙት ፕሬዚዳንቱ፤ ወጪው የተጋነነ አይደለም፤ የዩኒቨርሲቲውን አርማ ከያዙ ቲ-ሸርቶች፣ እስክርቢቶና ከረቫት እንዲሁም የዩኒቨርሲቲውን የ60 ዓመት ጉዞ ከሚያስዳስሰው መፅሃፍ ሽያጭ ወጪውን እንመልሳለን ብለዋል፡፡
በዩኒቨርሲቲው ስር የሚተዳደረው የጎንደር ሪፈራል ሆስፒታል የተመላላሽ ታካሚዎች ሆስፒታል በጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ የተመረቀ ቢሆንም ሥራ ለመጀመር የሚያስችሉ የህክምና መሳሪያዎችና አልጋዎች እንዳልተሟሉለት ታውቋል፡፡ ለሆስፒታሉ የሚስፈልጉ ውድ የህክምና መሳሪያዎችን ጨምሮ የተለያዩ ቁሳቁሶችን ለመለገስ ቃል እንደተገባ ለማወቅ ተችሏል፡፡
“ጐንደር ዩኒቨርስቲና የገበሬዎቹ ውለታ”
የዛሬው ጎንደር ዩኒቨርሲቲ ለመመስረቱ ምክንያት የሆነው የወባ በሽታ ነው፡፡ ከ60 ዓመት በፊት ጎንደር ደንቢያ ላይ 20ሺህ ሰዎች በወባ መጠቃታቸውን ተከትሎ ዩኤስ ኤይድ፣ ዩኒሴፍ፣ የአለም ጤና ድርጅት እና የኢትዮጵያ መንግስት በጋራ በመሆን ለተጎጂዎች ህክምና የሚሰጥበትን ጤና ጣቢያ ቆላ ድባ በተባለ ቦታ ከፈቱ፡፡ በኋላም እዚያው የማህበረሰብ ጤና አጠባበቅ ኮሌጅ ተመሰረተ፡፡ ከዚያው ወደ ዩኒቨርሲቲ ኮሌጅ ደረጃ አድጎ ከ10 ዓመት በፊት ሙሉ ለሙሉ ዩኒቨርሲቲ ሆነ፡፡ በኮሌጅ ደረጃ ሲመሰረት በዚያው በጎንደር ሆስፒታል ግቢ ውስጥ የነበረ ሲሆን ኋላም የማስፋፋት እቅድ ሲመጣ ማራኪ በሚባለው የከተማ አካባቢ ነዋሪ የነበሩ 59 ገበሬዎች “ልጆቻችን የትም ሳይሄዱ እዚሁ ትምህርት ማግኘት ከቻሉ፣ በነፃ ቦታውን እንሰጣለን” በማለት ቦታውን በ1963 ዓ.ም በነፃ ሰጡ፡፡ አፄ ኃይለሥላሴም የመሰረት ድንጋዩን ካኖሩ በኋላ ቦታውን ማራኪ ብለው ሰየሙት። እነዚያ ገበሬዎች በሰጡት ቦታ ላይ ዛሬ የማራኪ ካምፓስን ጨምሮ ቴዎድሮስና ፋሲል የተባሉ ሶስት ካምፓሶች ተገንብተውበት ለትምህርት አገልግሎት ውሏል። ዩኒቨርሲቲው ገበሬዎቹ አሊያም የገበሬዎቹን ቤተሰቦች አግኝቶ በሰፊው የመዘከር ሃሳብ እንደነበረው የጠቆሙት የዩኒቨርሲቲው ፕሬዚዳንት፤ በተለያዩ ምክንያቶች ሙሉ ለሙሉ ባይሳካም በየጊዜው በሚወጡ መፅሄቶች እና የዩኒቨርሲቲውን ታሪክ በያዙ ፅሁፎች ላይ እንደሚያስታውሷቸው ገልፀዋል፡፡

18

ለስኬት የሚያበቁ ሰባት የቢዝነስ ግቦች መመሪያዎች

Saturday 12th of July 2014 12:27:33 PM  |  Admas Trade and Economy

ባለፈው ሳምንት “ስማርት” ስለተባሉት የቢዝነስ መመሪያዎች ስንነጋገር፣ በአሁኑ ወቅት ሕይወትም ሆነ ቢዝነስ ያለእቅድና ግብ አይመራም ብለን ነበር። በዚህ ሳምንት ቀጣዩን ክፍል ነው የማቀርበው፡፡
ለሕይወታችንና ለቢዝነስ የምንቀርፃቸው ግቦች በሁለት ይከፈላሉ፡፡ አንደኛው ግብ በአብዛኛው ከአሁን ቀደም የሰራነውና የምናውቀው ስለሆነ 95 በመቶ ይሳካል ብለን የምንቀ    ርፀው ነው፡፡ ሌላኛው ደግሞ ቀደም ብለን በፍፁም ያልሞከርነውና የማናውቀው ስለሆነ ያለመሳካት ዕድሉ 95 በመቶ ሊሆን ይችላል፡፡ ግን ልንሰራውና ልንሞክረው እንፈልጋለን፡፡ ዝርዝር ውስጥ ባንገባም ሁለቱም የቢዝነስ ግቦች በራሳቸው መንገድ ጠቀሜታ አላቸው፡፡
የግብ ዕቅድ በማንኛውም መንገድ ሊዘጋጅና ሊፃፍ ይችላል፡፡ የዚህ ጽሑፍ መጠነኛ ትኩረት ግብ ቀረፃ ላይ ቢሆንም በአብዛኛው ግን፣ ግቡን በመፈፀም ሂደት ላይ የበለጠ ያተኩራል ይላሉ፤ ሚ/ር ስኮት ሃልፎርድ፣ በጁን በታተመው ኢንተርፐሪነር መጽሔት ላይ ባቀረቡት ዘገባ፡፡
ጸሐፊው በማከልም “የቀረፃችሁት ግብ በእርግጥ ጠቃሚ ሊሆን ይችላል፡፡ ነገር ግን ሊሳካ የሚችልባቸውን አንዳንድ ሁነኛ የስኬት ምክንያቶች ብትመርጡ እመርጣለሁ፡፡ ምክንያቱም ለዓላማና ግባችሁ ጠንካራና ጎበዝ መሆናችሁን ታዩበታላችሁ። የሰው ልጅ አዕምሮ፣ እርግጠኛ ሆነው ይሳካል ብለው ያመኑበትን ግብ ለማሳካት የተቃኘ ነው” ብለዋል፡፡ ስለዚህ በንግድ ሥራ ለመመንደግ ወይም ቢዝነሱን ወደ አዲስ ከፍታ ለማምጠቅ ከፈለጉ፣ ጸሐፊው ለከፍተኛ ስኬት ያበቃሉ ያሏቸውን ሰባት ነጥቦች እነሆ!
የተነቃቃ ሕልም ለትልቅ ግብ - ቤት፣ መኪና፣ ትምህርት፣… ማለም ጥሩ ነው፡፡ ነገር ግን እርግጠኛ ሆነው ተግባራዊ የሚያደርጉት ከሆነ ለዚያ ሥራ የሚያተጋ (የሚነቃቃ) ነገር ያስፈልጋል፡፡ የመጀመሪያው ነገር፣ ሕልሙ ላይ ለመድረስ የሚያነሳሳ ምክንያትና ጥልቅ ፍላጎት ነው፡፡
ግብዎ ጋ የሚያደርሰው መንገድ አሰልቺ፣ ችግርና መሰናክሎች የተጋረጡበት ሊሆን ይችላል፡፡ ካሰቡበት ህልም እንዳይደርሱ የሚጋረጡ በርካታ አጋጣሚዎች (ችግሮች) ሊኖሩና ሊፈጠሩ ይችላሉ፡፡ በዚህ ጊዜ ሊረዳዎትና ሊያጠነክርዎት የሚችለው ግቡ ላይ ለመድረስ ያነሳሳዎትን ምክንያት ማሰብ ነው፡፡
የሚከወኑትን ነገር ለ24 ሰዓት ይከፍላሉ፡- ግብዎ ከክብደትዎ 10 ኪሎ መቀነስ ከሆነ አዕምሮዎ የሚያውቀው በ24 ሰዓት 10 ኪሎ መቀነስ ሳይሆን በወሰኑት ጊዜ ውስጥ 500 ግራም መቀነስዎን ነው፡፡ ስለዚህ፣ ግብዎን አዕምሮዎ እንዲረዳ አድርገው ይቅረፁ፡፡ ሕልምዎ ሀብታም መሆንና መኪና መግዛት ከሆነ፣ እንዴት አድርገውና በምን ያህል ጊዜ ውስጥ ሀብታም እንደሚሆኑ (በየወሩ እቁብ እየጣሉ፣ ንብረት ሸጠው፣ ውርስ ተካፍለው፣ ደሞዝ አጠራቅመውና ተጨማሪ ገቢ ፈጥረው፣… በአንድ፣ በሁለት፣ በአምስት ዓመት፣ …) ተብሎና ተዘርዝሮ መቀመጥ አለበት፡፡ በጊዜ የተከፋፈለችው ትንሿ ግብ፣ ምክንያታዊና ቀጣይነት ያላት መሆን አለባት፡፡
በየወሩ ከደሞዜ 1000 ብር እየቆጠብኩ በዓመት 12 ሺ ብር ይኖረኛል፡፡ በአምስት ዓመት ደግሞ 60 ሺ ይኖረኛል፡፡ ተጨማሪ ሥራ በመስራት በወር 10ሺ ብር፣ በዓመት 120 ሺ ብር፣ ከአምስት ዓመት በኋላ 600ሺ ብር፣… ተብሎ ግብ ከተበጀ፣ በምንም ዓይነት ምክንያት ከዕቅዱ መዛነፍ የለበትም ማለት ነው፡፡
 በየቀኑ የሆነ ነገር ይሥሩ፡- ካሰቡት ግብ ላይ ለመድረስ፣ በየቀኑ ከሚያደርጉት የሥራ ድግግሞሽና ፍጥነት የበለጠ ምንም ዓይነት ነገር ወደ ግብዎ አያቀርብዎትም፡፡ ይህ ሲባል ግን ታምመው ቢተኙ እንኳ ከዕለታዊ ሥራዎ መቅረት የለብዎትም ማለት አይደለም፡፡ ከአቅም በላይ የሆነ ነገር ሲያጋጥም ወይም ሲደብርዎት ሊያቋርጡት ይችላሉ፡፡ ነገር ግን ግብዎ ጋ ለመድረስ የመጀመሪያዎቹን 30 ቀናት በሚገባ ካልተጠቀሙና የአካሄድዎን ፍጥነት ካልለኩ 90 ከመቶ ግብዎን እንደማያሳኩ ማረጋገጫ ይሆናል፡፡ ስለዚህ፣ የመጀመሪያዎቹ 30 ቀናት ቁርጠኛ እንደሆኑ አዕምሮዎን ለማሳመን እጅግ ወሳኝ ናቸው፡፡
መቀየርና ማስተካከል (Adapt and Adjust)፡- ትልቁ ግብ ላይ ለመድረስ የሚችሉበትን ትንሿን የዕለት ተዕለት ግብ ሲተገብሩ፣ አመቺ ያልሆነ አስቸጋሪ ሁኔታ ሲያጋጥም፣ ሁኔታውን ማስተካከል ያስፈልጋል፡፡ የየዕለቱ ትንሿ ግብም በጣም ቀላል ከሆነች ጥሩ አይደለም። አተገባበሩ በጣም ቀላል ከሆነ የበለጠ ከበድ ያድርጉት፡፡ በአጠቃላይ፣ ወዳሰቡት ግብ ለመድረስ የሚደረገው ትግልና ጥረት ከባድ ከሆነ ደግሞ ቀለል ያድርጉት፡፡
የሰው አስተያየትና ሽልማት (Feedback and Reward)፡- የሰው ልጅ አዕምሮ፣ አዲስ ነገር ለመማርና አዲስ ባህርይና እውቀት ለመቅሰም ሁለት ነገሮች ያስፈልጉታል፡፡ አንደኛው አስተያየት (Feedback) ሲሆን፣ ሌላኛው ሽልማት (Reward) ነው፡፡
ግብዎን ለማሳካት ሲንቀሳቀሱ፣ የሌሎች አስተያየት ምን እንደሆነ ለመጠየቅ ድፍረት ይኑርዎት፡፡ “ይኼን ነገር እንዴት አየኸው? ምኑ መስተካከል አለበት ትላለህ/ትያለሽ?...” ብሎ መጠየቅ፣ ስህተትን አውቆ ለማስተካከል በጣም ጠቃሚ ነው፡፡ የሰዎች አስተያየት ጥሩ ከሆነና ወደ ግብዎ ለመድረስ ትክክለኛ መስመር ላይ ከሆኑ ጥሩ ነው፣ በየዕለቱ ትንሿን ግብዎን ያለስህተት ስላከናወኑ፣ እውቅና እንዲሆንዎ ራስዎን ይሸልሙ፡፡
ውጤታማ ሥራ ባከናወኑበት ቀን፣ ትንሽ ወርቃማ የኮከብ ምልክት የሚያደርጉበት ቀን መቁጠሪያ ቢኖርዎ ለበለጠ ለትጋት የማነሳሳት አቅም እንዳለው በጥናት ተረጋግጧል፡፡ ትክክለኛ ሥራ እያከናወኑ መሆኑን መገንዘብ ለአዕምሮ በቂ ሽልማቱ ነው፡፡         
በትኩረት ያልሰሩበትን ጊዜ ይለዩ (Schedule Slop Time):- ላቀዱት ግብ ትኩረት ያልሰጡበትን ወይም ራስዎን ያታለሉበትን ወይም ጭራሽ ያልሰሩበትን ጊዜ መዝግበው ይያዙ፡፡ ምክንያቱም፣ ያንን የባከነ ጊዜ ተመልሰው ስለሚሰሩ፣ ለጊዜው ተግባርዎን ያለመወጣትዎ ሊያሳዝንዎትና ሊያሸማቅቅዎት አይገባም፡፡ ግን ልማድ እንዳይሆን በጣም ይጠንቀቁ፡፡
መሰልቸት እንዳለ ይወቁ፡- አንድን ነገር በየቀኑ ትንሽ ትንሽ መሥራት ሊያሰለች ይችላል። ቢሆንም ግን አያቋርጡ፡፡ ምክንያቱም፣ ያቀዱት ግብ ላይ መድረስ፣ በየቀኑ የደስታ ሻምፓኝ የመክፈት ሥነ-ሥርዓት ያህል ቀላል አይደለም፡፡ ብዙ ጊዜ በየቀኑ ጥቃቅን ነገሮች ላይ አጣብቆ የሚያውል አሰልቺ ነገር መሆኑ መታወቅ አለበት፡፡ ይህን ነገር ተገንዝቦ በየቀኑ ትንሽ ጠንከር አድርጎ ደጋግሞ መስራት ያስፈልጋል፡፡ ምክንያቱም ግባቸውን የሚያሳኩ ሰዎች፣ ነገሮች ከባድና አሰልቺ ሲሆኑባቸው ብዙ ጊዜ የሚያደርጉት እንደዚያ ነውና፡፡  

18

ZTE የ300ሺ ብር መፃሕፍት ለት/ቤቶች ለገሰ

Tuesday 8th of July 2014 08:09:14 AM  |  Admas Trade and Economy

በሞባይል ኔትወርክ ዝርጋታ የሚታወቀው ZTE የተባለው አለምአቀፍ የቻይና ኩባንያ ለሶስት የኦሮሚያ ት/ቤቶች የ300ሺህ ብር መፃሕፍትን ለገሰ፡፡
በፊንፊኔ ዙሪያ ልዩ ዞን ሙሎ ወረዳ ሰኞ ገበያ ለተባለው የአንደኛ ደረጃ ት/ቤት፣ በደቡብ ምዕራብ ሸዋ ኢሉ ወረዳ ለሚገኘው አስጐሪ አንደኛ ደረጃ ት/ቤትና በምዕራብ ሸዋ ዞን ኤጀሬ ወረዳ ለሚገኘው ኤፌብሪ ለተሰኘው አንደኛ ደረጃ ት/ቤት ለእያንዳንዳቸው 1559 የማጣቀሻ መፃሕፍትንና የተለያየ መጠን ያላቸው አራት አራት ሉሎችን (Globes) አበርክቷል፡፡
የእንግሊዝኛ፣ የሂሳብ፣ ኬሚስትሪ፣ ባዮሎጂ፣ ኦክስፎርድ፣ እሌሌ፣ ሜሪትና ሌሎች መዝገበ ቃላት ለትምህርት ቤቱ ቤተ-መፅሐፍት የተሰጡ ሲሆን መጽሐፍቱ በአማርኛ፣ በእንግሊዝኛና በኦሮምኛ የተዘጋጁ ናቸው፡፡
እነዚህ መጽሐፍት ሰኞ ገበያ ት/ቤት ለሚማሩ 645 ተማሪዎች፣ አስጐሪ ት/ቤት ለሚማሩ 1702 ተማሪዎችና ኤፌብሪ ለሚማሩ 1865 ተማሪዎች ጥቅም ላይ ይውላሉም ተብሏል፡፡  የሰኞ ገበያ ት/ቤት ዳይሬክተር አቶ ደምሴ በቀለ ባደረጉት ንግግር፤ የት/ቤቱ ቤተ - መጽሐፍት ባዶ እንደነበር አስታውሰው፤  ZTE ባደረገው የመጽሐፍት ልገሳ ተጠቅመው መምህራንም ሆነ ተማሪዎች የተሻለ ውጤት እንደሚጠበቅባቸው አሳስበዋል፡፡
የ ZTE የሰው ሃይል ዳይሬክተር ሚስተር ሀን ዩን ጂ በበኩላቸው፤ ለየትኛውም አገር እድገት መሰረቱ እውቀት በመሆኑ ተማሪዎቹ በእውቀት ታንፀው ብቁ ዜጋ እንዲሆኑ መጽሐፍቱ ወሳኝ መሆናቸውን አስታውሰዋል፡፡ የኦሮሚያ ትምህርት ቢሮ የስርዓተ ትምህርት ባለሙያው አቶ ይርጉ ለሽ ይበሉም በበኩላቸው በኦሮሚያ ከሚገኙ ወደ 13 ሺህ የሚጠጉ ት/ቤቶች ለአዲስ አበባ ቅርብ የሆኑ ት/ቤቶችን መርጠው እንዲሰጡ ከትምህርት ሚኒስቴር በደረሳቸው ደብዳቤ ከላይ የተጠቀሱትን ትምህርት ቤቶች ለእርዳታ መምረጣቸውን ተናግረዋል፡፡

18

ቢዝነስ የሚመራበት ዋነኛ ነጥቦች

Tuesday 8th of July 2014 08:07:49 AM  |  Admas Trade and Economy

እስካሁን የነበረው የቢዝነስ አሰራር ባህላዊ በልምድና በግምት የሚመራ ነበር ቢባል ማጋነን አይሆንም፡፡ ምክንያቱም ከእጅ ወደ አፍ እንጂ ለእድገት እንዳላበቃን የሚታወቅ ነው፡፡ ከአሁን በኋላ ግን በቀድሞው መንገድ መቀጠል አይቻልም። ምክንያቱ ደግሞ ለውጥና እድገት ስለሚያስፈልገን ነው፡፡
አሁን ለውጥ (ፓራዳይምሺፍት) ያስፈልገናል። ከቀድሞው ባህላዊና ልማዳዊ የቢዝነስ አሰራር ወጥተን፣ በእቅድና በዘመናዊ የቢዝነስ አሰራር መመራት ያስፈልጋል፡፡ ያኔ ነው በአጭር ጊዜ ሀብት ማፍራት፣ መክበርና አገር ማሳደግ… የምንችለው፡፡
አንዳንድ የቢዝነስ ሰዎችና ወጣቱ ኃይል፣ ለአገሪቷ አዲስ የሆነው የቢዝነስ አሰራር የገባቸው ይመስላል። ምክንቱም የቢዝነስ ዕቅድ፣ የቢዝነስ ግብ፣ … ማለት ጀምረዋላ! የእኔም አነሳስ ይህንኑ ዘመናዊ የቢዝነስ አሰራር ማጠናከር ነው፡፡ ምክንያቱም 21ኛው ክፍለ ዘመን ላይ ሆነን ቢዝነስም ሆነ ሕይወት ያለ ዕቅድና ግብ መምራት ኋላ ቀርነት ነው የሚል እምነት አለኝ፡፡
ወጣቶች፣ በግልም ሆነ ተደራጅተው በዝንባሌና በችሎታቸው የራሳቸውን ቢዝነስ እየጀመሩ ነው፡፡ ይኼ ጥሩ የዕድገት መሰረት ነው፡፡ ታዲያ ድካማቸው ፍሬ እንዲያፈራ ግልጽና የጠራ ዓላማና ግብ ሊኖራቸው ይገባል፡፡ ማንኛውም ዕቅድና ግብ ደግሞ በሳይንስ በተረጋገጠ “ስማርት” በተባለ ዘዴ መፈተን አለበት፡፡ በእነዚህ መመዘኛዎች የተቃኘ ቢዝነስ ስኬታማ እንደሚሆን እሙን ነው፡፡
ቢዝነስ የጀመራችሁ፣ ዕቅድና ግባችሁን በ”ስማርት” እንድትፈትሹና እንድታቃኑ፣ ዝግጅት ላይ የሆናችሁ ደግሞ እቅድና ግባችሁን በ”ስማርት” እንድትቀርፁ አራቱን ዘዴዎች አቅርበናል፡፡ “ስማርት” የሚለው ቃል ሰፊ ትርጉም ቢኖረውም SMART ስፔሲፊክ፣ ሜዠረብል፣ አቴንኤብል፣ ሪያሊስቲክ ታይምቴብል ከሚሉት ቃላት የመጀመሪያ ፊደላት የተወሰደ ምህፃረ ቃል ነው፡፡
ስፔስፊክ (Specific):- የሚለው የቢዝነስ ግባችሁ፣ ከሌላው የቢዝነስ ፕላንና ግብ ጋር የማይመሳሰል፣ በራሱ የጥራት ደረጃና ነባራዊ ሁኔታ የሚተገበር፣ ግልፅና ጥርት ያለ፣ በወረቀት ላይ የሰፈረ መሆነ አለበት፡፡
በደፈናው ግባችን ሀብት ማፍራት፣ ዕድገት ማስመዝገብ፣ ኤክስፖርት ማድረግ፣… የሚል ከሆነ ልክ አይደለም፡፡ ነገር ግን በዚህ ጊዜ ውስጥ ዘመናዊ ማምረቻ መሳሪያዎች በመትከል፣ የሰለጠነ የሰው ኃይል (ባለሙያ) በመጠቀም በአንድ፣ ሁለት፣ አምስት፣ አስር፣… ዓመት እዚህ ደረጃ ላይ (አንድ፣ ሁለት፣ አምስት፣ ሀምሳ፣… ሚሊዮን ብር ገቢ ላይ እንደርሳለን… በማለት አሰራሩንና የሚደረስበትን ደረጃ ጥርት ባለ መንገድ በግልጽ ማስቀመጥ አለበት፡፡
ግቡ የሚለካ (Measurable) መሆን አለበት። አንድ ድርጅት በየጊዜው የደረሰበትን ውጤት (ደረጃ) መመዝገብ አለበት፡፡ ውጤት ማወቅ እደርስበታለሁ ለተባለ ግብ፣ ትክክለኛ መስመር ላይ መሆን ወይም ወደኋላ መቅረትን ያመለክታል፡፡ በዓመቱ መጨረሻ አንድ ሚሊዮን ብር ገቢ ይኖረናል ካላችሁ፣ በዓመቱ አጋማሽ ግማሽ ሚሊዮን ብር ሊኖራችሁ ይገባል፡፡ ካልሆነ አተገባበራችሁ ወይም ሌላ ስህተት ተፈጥሯል ማለት ነው፡፡ ስለዚህ ግባችሁን ለማሟላት ቆም ብላችሁ ራሳችሁን መፈተሽና ስህተትን አርሞ፣ ግብን ለማሳካት መወሰድ ያለባቸውን እርምጃዎች መቀየስ ያስፈልጋል፡፡
የበጀት መዝጊያው የሚያሳየው ግባችሁ መሳካቱን ወይም ችግር እንደገጠመው ነው፡፡ ግባችን ያልተሳካው በጥሬ ዕቃ አቅርቦት ማነስ፣ በገበያ መጥፋት፣ በመብራት መቆራረጥ፣… ምክንያት መደርደር አይገባም፡፡ ለምን መሰላችሁ? መጀመሪያውኑ ዕቅዱ ሲወጣ፣ ችግሮች ሊያጋጥሙ እንደሚችሉ ገምቶ ጥሬ ዕቃ ቢያጥረን፣ ገበያ ቢጠፋ መብራት ቢቆራረጥ … ብሎ መፍትሔ ማበጀት ያስፈልጋል፡፡
ግቡ የሚሳካ (Attainable) መሆን አለበት። ግብ ለይስሙላ ሳይሆን፣ በእርግጠኝነት ማሳካት የሚቻል፣ ወይም አስቸጋሪ ሁኔታ እንኳ ቢያጋጥም መስዋዕት በመክፈል የሚሳካ እንጂ በተጨባጭ ሁኔታ ላይ ያልተመሰረተ፣ ሁኔታዎችን ያላገናዘበ ከመጠን በላይ የተለጠጠና (Ambitious) ስሜታዊ መሆን የለበትም፡፡
ዓመታዊ ግባችሁ አንድ ሚሊዮን ብር ገቢ ማግኘት ነው እንበል፡፡ ነገር ግን በዓመቱ መጨረሻ የደረሳችሁበት ገቢ 100ሺ ብር ቢሆን መጀመሪያውኑ ስታቅዱ ምናልባት ገቢያችን በፍፁም ያልጠበቅነው ቢሆን በምን ዓይነት መስዋዕትነት እናሳካዋለን? በማለት ካላሰባችሁ በጣም ከባድ ችግር ነው፡፡
ቀደም ሲል የነበረው ዓመታዊ ገቢ የሽያጫችሁን 20 በመቶ ቢሆን ያልተጠበቁ ድንገተኛ ሁኔታዎች ተከስተው ችግር ቢፈጠር፣ ግባችሁን ለማሳካት በሳምንት ከ90 እስከ 100 ሰዓት መስራት እንዳለባችሁ ካልወሰናችሁ፣ ከፍተኛ ውድቀት ያጋጥማችኋል፡፡
ተጨባጭና ትክክለኛ የጊዜ ገደብ (Realistic Timetable) አንድ ፕሮጀክት ወይም ግብ የጊዜ ገደብ ከሌለው፣ የውሸት ይሆናል፡፡ ምን ማለት ነው? በዓመቱ መጨረሻ 5 ሚሊዮን ብር ገቢ እናገኛለን፣ ፕሮጀክቱን በ18 ወር ጨርሰን እናስረክባለን፣… ተብሎ መታቀድና ግብ መቆረጥ አለበት፡፡ ያለበለዚያ ዋጋ የለውም፡፡
ብዙ ጊዜ የጊዜ ገደብ ሲቃረብ መጣደፍ የሰው ልጅ ባህርይ ነው፡፡ የጊዜ ገደብ ሳይቃረብ የሚሰሩት ቅድሚያ የሚሰጣቸው አጣዳፊ ነገሮች ናቸው፡፡ ይህ ሁኔታ ሕልምና ግብዎን ወደ ኋላ ይገፋል፤ ዕቅድ ያሰናክላል፡፡ አንድ ፕሮጀክት ጊዜ በወሰደ ቁጥር የብዙ ነገር ወጪ ይጨምራል፤ ትርፍ ይቀንሳል፡፡ ስለዚህ ነው ብዙ የውጭ ተቋራጮች በተዋዋሉበት ወይም ከዚያ በታች በሆነ ጊዜ ጨርሰው ለማስረከብ የሚጣደፉት፡፡


18

አዳዲስ የሩሲያ ቮድካዎች ለኢትዮጵያ ገበያ ቀረቡ

Tuesday 8th of July 2014 08:04:38 AM  |  Admas Trade and Economy

አንድ የሩሲያ ባለሃብት ወደ ኢትዮጵያ ያስገቧቸው ሶስት አይነት ቮድካዎች በትላንትናው ምሽት በሂልተን ሆቴል ለትውውቅ ቀረቡ፡፡ የቮድካዎቹን ትውውቅ የማስተባበር ኃላፊነት የወሰደው የሩሲያ የሳይንስና የባህል ማዕከል ሲሆን ሶስቱ ቮድካዎች ፎርቲ ዲግሪ፣ ኢምፔሪያል እና ጎልድ በመባል ይታወቃሉ፡፡ ማዕከሉ በስነ ፅሁፍ፣ በስዕል፣ በሙዚቃ፣ በቱሪዝም፣ በባህልና በሳይንስ ዙሪያ ከተለያዩ ተቋማትና ማህበራት ጋር በሚያዘጋጃቸው ፕሮግራሞች የሚታወቅ ሲሆን ከዚህ ጎን ለጎን በሁለቱ አገራት የሚደረጉ የንግድ እና የቱሪዝም ትስስሮችን ለማበረታታት የቮድካዎቹን የትውውቅ ፕሮግራም ማስተባበሩን ገልጿል፡፡
“Three Brothers from one River” በሚል የማስታወቂያ መርህ በትላንትናው ምሽት ለትውውቅ የበቁት ቮድካዎች አንድ የሩሲያ ባለሀብት
“ሊኩየር ላክ ኢምፖርተር ፒኤልሲ” በተባለው ኩባንያቸው በኩል ወደ ኢትዮጵያ ያስገቧቸው ናቸው፡፡
በትውውቅ ፕሮግራሙ ላይ በሩሲያ እውቅናና ተወዳጅነትን ያተረፉ የሙዚቃ ቡድን አባላት፣ የሩሲያን ባህላዊና ዘመናዊ ዳንሶችንና ተወዳጅ ዘፈኖቻቸውን በማቅረብ ታዳሚዎችን አዝናንተዋል፡፡













WE ARE STORYTELLERS. BE SURE TO NEVER MISS ANYTHING.